Цені-страхі

Якуб Колас

Вечар блізка, жар спадае.
З цёмных шчылін хтось нязнаны
Цені-страхі выклікае,
Штось ім шэпча, штось ківае,
Ды таемна, няўчытана.
 
Смех вясёлы збег няждана
З таго лесу і пагорку,
З тых лагчынак і кургану.
Смуткам поле чуць заткана,
        Смутак ходзіць панадворку.
 
Пуцявінай праз разорку
Скача мышка палахліва
І шукае сваю норку
На мяжы каля аторку,
І знікае дзесь маўкліва.
 
Я іду, гляджу і — дзіва:
Ці раней таго не бачыў?
Ўсюды стала нейк тужліва
І трывожна-баязліва!
        Змену гэту я зазначыў.
 
Хто ж той выраз перайначыў?
Я не сцямлю і пытаю,
Ды пытаннем азадачыў
Ўсіх, каго я тут ні бачыў,
Ўсіх, каго ні запытаю.
 
— Чапля! чапля! стой! — гукаю:
        Ты не ведаеш, скажы ты,
Ці я сам страхі шукаю,
Сам іх вобразы ствараю,
                Ці тым страхам ўсе спавіты?
 
— Не пытайся: я не знаю! —
Тры вароны ляцяць з гаю.
Цяжка крыллі іх мігаюць.
— Гэй, спыніся! справу маю:
Штось у вас я запытаю...
 
— Мы не знаем!.. Не, не знаю! —
Закрычалі і знікаюць.
 
Насустрэч старцы дыбаюць.
— Скуль вы, людзі? хто такія? —
        Воч старцы не падымаюць,
Ўсе маўклівы, разважаюць.
— Мы — сляпыя! Мы — глухія!
 
Цені сталі больш густыя,
Мнагалучны, незлічоны,
Мнагазначны, хоць пустыя,
Вельмі страшны, бо нямыя,
Пад пячаццю ўсе замкнёны.
 
Лес, папары і загоны
Твар выразны свой хаваюць.
        Дзесь далёка стогнуць звоны,
Дзесь у лесе плач шалёны —
Совы дзень свой зачынаюць.
 
 
Цені-страхі выпаўзаюць,
Іх не бачыш, — прачуваеш,
Штось чаруюць, заклінаюць
І таемна пагражаюць.
Чым? Бяда ў тым, што не знаеш.



 
25/ІХ 1921

Іншыя творы: Якуб Колас